Generaties en trauma

Familiepatronen kunnen worden overgedragen van generatie op generatie wat betreft gevoelens, gedragingen en herinneringen. In het onderbewuste worden herinneringen opgeslagen. Het zijn met name de niet verwerkte verlieservaringen en trauma’s die apart worden opgeslagen en een individu kan sturen in het opnieuw creëren van situaties waar zijn of haar (voor)ouders zich in bevonden (Szerencsi, 2008).

 

 

Intergenerationeel of Transgenerationeel

‘Intergenerationeel’ duidt op invloeden die een persoon kan ondervinden komende van de aangrenzende generaties, terwijl ‘transgenerationeel’ verwijst naar de invloeden vanuit de opeenvolgende generaties (Abraham en Török 1978*). Intergenerationele overdracht omvat familiegewoonten, talenten en vaardigheden. Transgenerationele overdracht gaat over zaken waarover men niet spreekt, geheimen, niet benoemd, niet uitgesproken en verzwegen gebeurtenissen die soms zelfs gebannen worden uit de gedachten. Deze verborgen gebeurtenissen kunnen worden doorgegeven van generatie op generatie, zonder eraan te denken of geassimileerd te worden (Ancelin-Schützenberger 1998**).

Als titel voor dit themadossier hebben we gekozen voor Generaties en trauma. We bedoelen hiermee de overdracht van trauma op volgende generaties, dus transgenerationeel trauma. In de titels van de bronnen wordt echter vaak gesproken van ‘intergenerationeel trauma’.
 

* L’écorce et le noyau (Edition augmentée d’une préface de Nicolas Rand-2001-). Paris: Flammarion)
** The Ancestor syndrome. London: Routledge


 

In dit dossier

 

Tot voor kort was de meeste van onze kennis over het effect van oorlog op meerdere generaties afkomstig van studies van Europese Holocaustoverlevenden (zie het themadossier Naoorlogse generaties WO2) en andere oorlogen (denk aan vredesmissies, oorlogen in Azië en Afrika).
Inmiddels is er ook onderzoek gedaan naar de langetermijneffecten op nakomelingen en de psychosociale overdrachtsprocessen in vluchtelingen-gezinnen, bij seksueel geweld, suïcide en bij radicalisering/terrorisme.

Aan het mechanisme van overdracht ligt een complexe wisselwerking van individuele (biologische, psychologische, neurologische), gezins- en socio-culturele invloeden ten grondslag (PDC ARQ 2016).
Het zijn o.a. deze onderwerpen die in dit themadossier aan de orde komen.
De literatuur is voor onderzoekers, zorgprofessionals en de geïnteresseerde lezer.


 

Tijdschrift

 

Impact Magazine (2021-1) - Generaties 
De impact van ingrijpende gebeurtenissen kan generaties lang doorwerken. In deze editie van Impact Magazine staat het thema ‘Generaties’ centraal.

 

 

 


 

 

Podcasts

 

Intergenerationeel Trauma en Zachtop Lachen 2021
Psycholoog Sabine Klaver gaat in gesprek met Malou Holshuijsen over diens debuutroman Zachtop Lachen (Ambo|Anthos 2021), waarin het gaat over (haar) angst en transgenerationeel trauma.

 

Francine Oomen over intergenerationele trauma's
Praten over seksueel misbruik gaat niet vanzelf, vertelt Francine Oomen in Nooit Meer Slapen. "Het geheim van mijn moeder is eigenlijk ook mijn geheim", vertelt ze. Hoe kan je transgenerationele trauma’s doorbreken?

Volwassenen lachen niet, 2021 (45:19 min.)
Op 21 september 1993, twee dagen na haar zesde verjaardag, kwam ze vanuit Iran aan in Nederland. In de zoektocht naar antwoorden komt Mina Etemad er langzaamaan achter dat ze behalve haar eigen heimwee ook de pijn van haar ouders met zich meedraagt.

 


 

Op de hoogte blijven?

De ARQ-bibliotheek | Information Support houdt de literatuur bij over Generaties en trauma. Bent u geïnteresseerd in deze attendering? Stuur dan een mail naar bibliotheek@arq.org, met als onderwerp: Generaties en trauma.

Wilt u al meteen de geüpdate lijst van publicaties zien?


 

Literatuur