Doelgroepenonderzoek Tweede Wereldoorlog

De Tweede Wereldoorlog is het morele ijkpunt van de Nederlandse samenleving

Meningen over mensenrechten, racisme, democratie, verzet en huidige conflicten en oorlogen worden beïnvloed door wat men weet over de Tweede Wereldoorlog. 76 procent van de Nederlanders vindt dat we kunnen leren van de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Tweede Wereldoorlog is daarmee nog steeds een moreel ijkpunt.

De Tweede Wereldoorlog wordt door Nederlanders het vaakst genoemd als hen gevraagd wordt naar de belangrijkste historische gebeurtenis, vaker dan recentere historische gebeurtenissen als de aanslagen van 11 september 2001 en de val van de Berlijnse muur. Ook heeft de Tweede Wereldoorlog in de optiek van 60 procent van de Nederlanders invloed op hun huidige mening over vrijheid.

Dat blijkt uit het Doelgroepenonderzoek, uitgevoerd door Motivaction en de Universiteit Utrecht in samenwerking met het NIOD, het Nationaal Comité 4 en 5 mei en Arq Psychotrauma Expert Groep en uit het jaarlijkse Nationaal Vrijheidsonderzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

Groot draagvlak voor 4 en 5 mei
Het belang dat wordt gehecht aan 4 mei is zeer stabiel: 83 procent vindt de Dodenherdenking belangrijk. Ook het belang dat aan 5 mei wordt gehecht is over de jaren heen stabiel: rond driekwart van de Nederlanders vindt Bevrijdingsdag belangrijk. 71 procent geeft aan dat 5 mei voor iedereen een vrije dag zou moeten zijn.

Volgens het Nederlandse publiek is het nodig om aandacht te blijven besteden aan de Tweede Wereldoorlog. Meer dan de helft is namelijk niet van mening dat de oorlog elk jaar minder relevant wordt. 77 procent is het oneens met de stelling dat Dodenherdenking mag worden afgeschaft als de laatste mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, zijn overleden.

Waarden
Het percentage dat vindt dat je op 5 mei moet stilstaan bij het feit dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, is in de afgelopen jaren toegenomen van 73 procent in 2016 naar 81 procent nu. Op de vraag welke waarden benadrukt moeten worden op 4 en 5 mei geven de Nederlanders het volgende antwoord:
4 mei top 3: respect voor anderen, veiligheid en wereldwijde vrijheid
5 mei top 3: wereldwijde vrijheid, individuele vrijheid en respect voor anderen

Verschillen in betrokkenheid overschat
Uit de onderzoeken komt naar voren dat de verschillen in betrokkenheid bij de Tweede Wereldoorlog tussen autochtone Nederlanders en Nederlanders met een niet-Nederlandse achtergrond kleiner zijn dan vaak wordt aangenomen. Verschillen hangen veel meer samen met bepaalde leefstijlen of levenshoudingen dan met etnische achtergrond. Wel is de deelname aan herdenkingen op 4 mei lager onder Nederlanders met een Duitse achtergrond en Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders.

 

Verder lezen?

Wat weet Nederland van het verzet?

themanummer van Onderzoek Uitgelicht

Eindrapport Doelgroepenonderzoek

Rapport analyse bestaande onderzoeken betrokkenheid WO2 2007-2017

Samenvattingen onderzoeken betrokkenheid WO2 2007-2017